Một bệnh nhân điều trị ung thư bằng tia gamma lần đầu tiên điều trị trong 10 phút

     
Ngày nay, câu hỏi ứng dụng tích điện từ phản xạ hạt nhân nguyên tử vào y học (Chuyên ngành Y học phân tử nhân) đang góp 1 phần ý nghĩa trong chẩn đoán cùng điều trị một số trong những bệnh lý nói chung và nhất là trong ung thư nói riêng. Nội dung chính của bài viết phần này đang giới thiệu cho bạn đọc những tin tức cơ bản về sứ mệnh của Y học phân tử nhân vào ung thư, hay có thể nói rằng là về việc chẩn đoán ung thư bằng đồng vị phóng xạ.

Bạn đang xem: Một bệnh nhân điều trị ung thư bằng tia gamma lần đầu tiên điều trị trong 10 phút

1. Đồng vị phóng xạ là gì?

 Đồng vị là nguyên tử của và một nguyên tố hóa học nhưng mà hạt nhân nguyên tử của chúng tất cả số proton cân nhau nhưng khác nhau về số neutron (nơ-tron).Ví dụ: nguyên tố Hydro (H) bao gồm 3 đồng vị tự nhiên là  Protium, Deuterium cùng Tritium. Hạt nhân nguyên tử của bọn chúng đều có 1 proton tuy thế số nơ-tron theo lần lượt là 0, 1 cùng 2.Đồng vị phóng xạ là đồng vị của một thành phần hóa học mà hạt nhân nguyên tử của nguyên tố kia ở trạng thái tạm thời nên vẫn phân rã phạt ra các bức xạ ion hóa để trở nên trạng thái ổn định. Những bức xạ này còn có thể bao gồm các tia alpha, beta hoặc gamma tùy vào đồng vị phóng xạ được thực hiện . Do bản chất xuyên thấu vật dụng chất của những tia này khác nhau (mức độ xuyên thấu tăng dần đều theo thứ tự: alpha, beta, gamma) cho nên việc ứng dụng bọn chúng trong chẩn đoán cũng tương tự điều trị là khác nhau. Theo đó, tia alpha và tia beta được sử dụng trong khám chữa và tia gamma chủ yếu được dùng trong chẩn đoán (có thể áp dụng trong điều trị như xạ phẫu gamma knife).

2. Chẩn đoán ung thư bằng đồng nguyên khối vị phóng xạ

Chẩn đoán các bệnh lý nói chung và chẩn đoán ung thư bằng đồng nguyên khối vị phóng xạ được áp dụng dưới hình thức ghi hình, hay thường được hotline là xạ hình. Đầu tiên, đồng vị phóng xạ yêu cầu được đính kết vào một chất hóa học hoặc chất sinh học tập để tạo thành thuốc phóng xạ.Sơ đồ sản xuất thành thuốc phóng xạThuốc phóng xạ được chuyển vào khung người bằng mặt đường uống hoặc đường tiêm, tùy theo mỗi phương thuốc mà sẽ đến cơ quan đích không giống nhau (Bảng 1 – Phụ lục). Tại đây, các đồng vị phóng xạ đang phát ra phản xạ gamma và sự phản xạ này sẽ được ghi dấn lại bởi đầu dò (detector) của dòng sản phẩm gamma camera, lắp thêm SPECT, SPECT/CT hoặc thứ PET, PET/CT được đặt bên phía ngoài cơ thể. Sau đó, những tín hiệu phản xạ ghi thừa nhận trên đầu dò thường xuyên được khối hệ thống máy tính xử lý và chuyển thành tín hiệu hình ảnh. Lưu ý: thuốc phóng xạ sau khi kiểm tra quality sẽ được thực hiện ngay, do thời hạn bán rã của thuốc được xem theo thời hạn bán tung của đồng vị phóng xạ gắn thêm kết.Thời gian áp dụng của dung dịch (thời gian chào bán rã của thuốc) hoàn toàn có thể được tính bằng phút như các thuốc gồm đồng vị phóng xạ C-11, N13, O-15 hoặc bởi giờ như thuốc tất cả gắn cùng với đồng vị phóng xạ Tc-99m hoặc F-18 (thông thường xuyên Hãy thuộc tìm làm rõ hơn về chẩn đoán ung thư bằng đồng vị phóng xạ, cũng như ứng dụng của một số trong những loại thuốc phóng xạ cũng giống như các kỹ thuật ghi hình tương ứng thường được hướng đẫn trong ung thư. Ghi hình PET/CT Xạ hình xương Đo độ tập trung tuyến gần kề Xạ hình tuyến gần kề Xạ hình hạch canh gác

1. Ghi hình PET/CT <1>

PET/CT là gì?PET/CT (Positron Emission Tomography / Computed Tomography) là sự phối hợp giữa nghệ thuật xạ hình giảm lớp positron (Positron Emission Tomography: PET) cùng kỹ thuật chụp giảm lớp năng lượng điện toán (Computed Tomography: CT). PET/CT đưa tin về nấc độ gửi hóa, hoạt động tính năng của tế bào giỏi mô cơ quan bên trong cơ thể. Dựa vào vậy giúp ích cho câu hỏi chẩn đoán và theo dõi nhiều dịch lý không giống nhau (ung bướu, thần kinh, tim mạch), đặc biệt là trong nghành nghề dịch vụ ung bướu.  thuốc phóng xạ thường được sử dụng trong PET/CT (Bảng 2 – Phụ lục) là F-18 Fluorodeoxyglucose (FDG) (đường glucose kết hợp với đồng vị phóng xạ Fluorine-18 (F-18), là một chất tương tự như glucose). F-18 là đồng vị phóng xạ vạc ra phân tử Positron. 
*
Nguyên lý cơ phiên bản trong ghi hình PETSau lúc thuốc vào cơ thể, các hạt positron này đã kết phù hợp với các electron trong mô tạo cho sự hủy cặp positron-electron, từ kia phát ra 2 tia gamma theo hai hướng đối nghịch nhau (1). Những tia gamma này sẽ được hệ thống đầu dò ghi thừa nhận lại (2), kế tiếp thông tin được đưa đến khối hệ thống máy tính để cách xử lý (3) và biến hóa thành biểu thị hình ảnh (4). Kĩ thụât ghi hình PET có nhựơc điểm là khó xác định được địa chỉ giải phẫu đúng chuẩn của tổn thương, ví như tổn thương ở ranh giới những phân thùy vào một ban ngành hay sống vùng tiếp tiếp giáp giữa các cơ quan. Vì vậy, phối kết hợp thêm CT vào PET sinh sản thành một khối hệ thống máy PET/CT sẽ thuận tiện hơn cho việc xác xác định trí tổn thương..Vai trò của PET/CT trong ung bướu: cung ứng cho chẩn đoán xác định thực chất khối u là lành giỏi ác. Xác định vị trí di căn/giai đoạn bệnh. Đánh giá khả năng đáp ứng với điều trị. Đánh giá chỉ tái phân phát sau điều trị. Tiên lượng bệnh.

Xem thêm: Đau Nhức Toàn Thân Là Bệnh Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị

Người bệnh nên chuẩn bị gì? Báo cho bác sĩ nếu bạn đang có thai hoặc ngờ vực có thai. Nhịn đói buổi tối thiểu 4-6 giờ trước ghi hình. Phải thực hiện cơ chế ăn ít hóa học bột đường, nhiều protein và chất bự trong về tối thiểu 24 giờ đồng hồ trước ghi hình để mức độ hấp thu glucose ở tế bào được buổi tối ưu, đồng thời sút hấp thu glucose sinh hoạt cơ tim. Tránh việc uống cà phê, hút thuốc lá hay được sử dụng bia rượu trong tầm 24 tiếng trước ghi hình.  Không di chuyển thể lực nặng hay đàn dục trong thời gian ngày ghi hình. Không nói chuyện tối thiểu 5 phút trước và 20 phút sau thời điểm tiêm dung dịch để bớt mức độ hấp phụ ở các cơ vùng thanh quản. Sau lúc được tiêm dung dịch phóng xạ, bạn bệnh cần xem xét điều gì? bắt buộc nghỉ ngơi khoảng tầm 1 giờ đồng hồ trong phòng yên ổn tĩnh với ánh sáng mờ, không nghe nhạc, không xem thông tin trên web, không nói chuyện, … để bớt lượng xạ tập trung vào các mô lành. Đi tiểu trên phòng dọn dẹp dành riêng trước lúc ghi hình PET/CT để thuốc phóng xạ được bài xuất ra khỏi bàng quang, nhằm mục tiêu tránh ảnh hưởng của sự phản xạ lên bàng quang và những cơ quan lấn cận.  sau khi chụp PET/CT đề nghị đi tiểu trước khi ra khỏi khu vực ghi hình. Trong tầm 6 giờ sau khoản thời gian ghi hình PET/CT, phải giữ khoảng cách tiếp xúc bên trên 1 mét so với trẻ em và thanh nữ mang thai. Người bị bệnh trong tiến độ cho con bú yêu cầu ngưng mang đến em bé bỏng bú sữa mẹ trong tầm 24 giờ.(Để tìm hiểu thêm những thông tin về PET/CT, các bạn hãy đón đọc nội dung bài viết sắp cho tới của Ruy Băng Tím nhé!)

2. Xạ hình xương (Bone scan, Bone scintigraphy) <2> <3>

*
Xạ hình xương là gì?Xương thỏa mãn nhu cầu với các chấn yêu thương và bệnh lý bằng cách gia tăng thêm sự tái tạo, sửa chữa. Quy trình sinh lý này rất có thể được ghi hình dựa vào thuốc phóng xạ đính lên rất nhiều vùng ra đời xương.  dung dịch phóng xạ thường được sử dụng là đồng vị phóng xạ Tc-99m khắc ghi với đội Phosphonate. Hình hình ảnh được ghi lại trên thứ gamma camera hoặc lắp thêm SPECT, SPECT/CT. Xạ hình xương có thể được triển khai trên sản phẩm PET, PET/CT khi sử dụng thuốc Natri Fluoride (NaF-18).  Xạ hình xương là 1 trong kỹ thuật hình ảnh học bao gồm độ nhạy cao (khả năng phát hiện các tổn thương trên xương cao), mặc dù độ sệt hiệu lại thấp (nhiều bệnh lý khác nhau cùng biểu hiện tổn thương tựa như trên xạ hình xương). Chính vì vậy, vấn đề kết hợp với một nghệ thuật hình ảnh khác để reviews thêm, rất có thể là chắt lọc được suy nghĩ sau khi thực hiện xạ hình xương. Khi nào buộc phải xạ hình xương?Xạ hình xương hoàn toàn có thể được chỉ định trong vô số nhiều trường hợp căn bệnh lý không giống nhau như viêm xương khớp, chấn thương, bệnh lý chuyển hóa (cường tuyến đường cận giáp, dịch nhuyễn xương) và đặc biệt là trong nghành nghề ung thư. Một vài chỉ định và hướng dẫn xạ hình xương bên trên lâm sàng so với các bệnh lý ung thư như: phân chia giai đoạn, reviews đáp ứng với điều trị và theo dõi u xương nguyên phát (sarcoma xương). Đối với ung thư di căn xương đang biết: các tổn mến di căn xương thường gây đau cho người bệnh, trong số những biện pháp được áp dụng để điều trị giảm đau là sử dụng thuốc phóng xạ (ví dụ: Sr-89, Sm-153 EDTMP, Re-186 HEDP) nhằm diệt những tế bào ác tính. Bởi vậy, xạ hình xương hoàn toàn có thể được thực hiện trước hoặc sau thời điểm điều trị bằng những thuốc phóng xạ giảm đau nêu trên nhằm khảo sát hoạt động vui chơi của tế bào sinh xương, nhằm đánh giá mức độ kết quả của bài toán điều trị bớt đau bởi thuốc phóng xạ (phối hợp với lâm sàng cùng các cách thức khác). Người bệnh dịch cần sẵn sàng gì trước, vào và sau khi ghi hình:  không xạ hình xương cho thanh nữ mang bầu hoặc ngờ vực có thai. Người bệnh không cần nạp năng lượng kiêng hay tiêu giảm vận động trước lúc ghi hình. Báo cho bác sĩ nếu như khách hàng đang sử dụng thuốc có chứa bismuth (ví dụ dung dịch bismuth subcitrate/bismuth subsalicylat trong chữa bệnh viêm loét dạ dày/tá tràng) hay ngẫu nhiên loại thuốc làm sao khác.  tín đồ bệnh bắt buộc uống các nước (> 1lít) sau thời điểm tiêm dung dịch phóng xạ, rồi đi đái trong thời gian mong chờ và ngay trước xạ hình. Thời gian bắt đầu xạ hình body toàn thân là khoảng chừng 2-4 giờ đồng hồ sau tiêm thuốc phóng xạ.  sau thời điểm ghi hình, bạn bệnh nên uống nhiều nước với đi tiểu các lần trong 24h sau thời điểm tiêm thuốc nhằm tránh những ảnh hưởng của phản xạ lên bóng đái và những cơ quan lạm cận.  Thực tế, lượng bức xạ phơi lây lan từ từng lần thực hiện ghi hình rất có thể còn thấp hơn khi chụp cắt lớp năng lượng điện toán (computed tomography scan-CTscan). Ví dụ: Liều hiệu dụng vừa phải mà người bệnh chịu tác động cho mỗi lần xạ hình xương là khoảng tầm 6,3 mSv. Trong những lúc đó, liều hiệu dụng trung bình của CT ngực cùng CT bụng lần lượt là 7 mSV cùng 8 mSv. <4> 

3. Đo độ triệu tập tuyến tiếp giáp (RAIU- the Radioactive Iodine Uptake thử nghiệm – Thyroid uptake measurement) <5> <6> 

Đo độ triệu tập tuyến ngay cạnh là gì?Là phương thức đo xác suất liều iod phóng xạ tích tụ trong tế bào tuyến gần kề tại 1 thời điểm sau khoản thời gian uống iod phóng xạ. Thiết bị đo độ tập trung là một đầu dò (uptake probe) để biến hóa các tia gamma từ bỏ iod phóng xạ thành đơn vị số đếm (count). Iod phóng xạ thường được dùng là I-131 bên dưới dạng kết phù hợp với Natri, tạo ra thành muối NaI . Hoàn toàn có thể đo độ triệu tập tuyến giáp bằng phương pháp tiêm tĩnh mạch đồng vị phóng xạ Tc-99m pertechnetate và đo độ tập trung bằng sản phẩm công nghệ gamma camera dẫu vậy ít đúng mực hơn. Một số hướng dẫn và chỉ định thường gặp: đo lường và thống kê liều chữa bệnh I-131 cho người bị bệnh cường giáp vì chưng Basedow hoặc bướu gần cạnh nhân lây lan độc. Một trong những trường hợp có thể dùng thống kê giám sát liều diệt cạnh bên (thyroid ablation) trong ung thư tuyến tiếp giáp sau phẫu thuật. Rõ ràng giữa viêm giáp bán cấp (không tạo đau) cùng giả cường gần kề (factitious hyperthyroidism) với căn bệnh Grave hoặc hầu như dạng khác của cường giáp. Cung ứng chẩn đoán cường ngay cạnh khi biểu lộ lâm sàng là cường gần cạnh nhưng xét nghiệm máu không rõ ràng.Người bệnh dịch cần sẵn sàng như cầm cố nào trước khi tiến hành RAIU: hoàn thành các thuốc tốt thức ăn uống chứa iod có thể tác động đến độ tập trung iod ở tuyến giáp.
ThuốcThời gian ngừng
Thuốc chống giáp2-4 ngày
Hormon con đường giápT3T42 tuần4-6 tuần
Dùng thuốc cản quangTan trong nướcTan trong dầu2-4 tuần3 tháng
Thuốc amiodarone6 tháng
Thời gian xong các thuốc tác động đến độ triệu tập iod Đối với người mắc bệnh ung thư tuyến gần cạnh được dự kiến chữa bệnh I-131 liều cao, nên tiến hành một chính sách ăn không nhiều Iod trong 7-14 ngày trước lúc đo độ tập trung tuyến giáp. Một bữa tiệc nhiều rất có thể làm đủng đỉnh hấp thu iod và tác động đến hiệu quả hấp thu sớm, vì vậy bạn bệnh đề xuất tránh bữa tối thiểu 2 tiếng đồng hồ trước cùng 2 giờ sau khoản thời gian uống iod phóng xạ nếu muốn đo độ tập trung ở thời điểm sớm. Báo với bác sĩ nếu như khách hàng đang sở hữu thai hoặc nghi vấn mang thai. Đối với thiếu nữ đang cho bé bú: Nên xong xuôi cho bú tối thiểu 6 tuần trước khi bắt đầu uống I-131 nhằm tránh tác động của I-131 lên vú. Không tiếp tục cho con bú sau khoản thời gian đã uống I-131 nhằm tránh những nguy cơ từ phản xạ cho trẻ, nhưng mà vẫn hoàn toàn có thể cho nhỏ bú sữa mẹ giữa những lần sinh bé sau đó. Đo độ tập trung I-131 ở con đường giáp bởi đầu dò gamma probe tại thời gian 2 giờ, 6 giờ và 24 tiếng sau uống thuốc I-131. Nếu cần phải có thể đo thêm tại thời điểm 48 giờ. 

4. Xạ hình tuyến giáp <7> <8>

*
Xạ hình tuyến ngay cạnh là gì?Xạ hình tuyến ngay cạnh là đánh dấu hình hình ảnh tuyến gần kề theo những bình diện phẳng vào thời khắc 15 phút sau thời điểm tiêm thuốc phóng xạ Tc-99m pertechnetate hoặc vào thời điểm 3-24 giờ sau khi uống iod phóng xạ I-123 hoặc I-131. Thuốc phóng xạ Tc-99m pertechnetate với I-123 hay được chọn lựa hơn vị cho hình ảnh chất lượng với ít chịu ảnh hưởng của sự phản xạ hơn so vơi I-131, mặc dù I-123 không có sẵn ở các trung vai trung phong và giá cả mắc hơn so cùng với Tc-99m. Trong những lúc đó, I-131 tất cả mức tích điện cao hơn bắt buộc thích hợp với việc ghi hình tuyến giáp lạc chỗ tại phần sâu bên trong cơ thể và xạ hình I-131 có thể được chỉ định khi có dự kiến điều trị I-131 (vì I-131 phạt ra cả tia beta cùng gamma).Do giới hạn về độ phân giải của sản phẩm xạ hình phải những nhân giáp size Một số hướng đẫn thường gặp:  Đánh giá kiểu dáng tuyến gần kề (phân biệt bướu giáp rộng phủ hay bướu liền kề nhân). Biệt lập cường tiếp giáp do bệnh Basedow xuất xắc bướu gần kề nhân nhiễm độc. Nhận định và đánh giá mức độ hoạt động chức năng của tuyến cạnh bên (đối chiếu cùng với nhân cạnh bên sờ được hoặc nhân gần kề được phạt hiện bằng các phương pháp khác). Đánh giá suy gần cạnh bẩm sinh, định vị mô cạnh bên lạc chỗ,… Không thực hiện xạ hình tuyến gần kề cho thiếu nữ có thai hoặc nghi vấn có thai. Đối với thiếu phụ nuôi con bởi sữa mẹ, có thể xạ hình bằng Tc-99m nhưng đề xuất ngưng cho bé bú trong khoảng 24 giờ sau khoản thời gian xạ hình. 

5. Xạ hình hạch canh gác <9> <10>

Xạ hình hạch trông coi là gì?Hạch canh dữ (sentinel lymph node – hay nói một cách khác là hạch gác, hạch cửa ngõ hay hạch tiện đồn) là hạch trước tiên nhận dẫn lưu lại bạch tiết tự khối ung thư. Di căn hạch là một trong những yếu tố tiên lượng câu hỏi tái phát với sống còn trong một vài loại ung thư, cũng là yếu tố đóng góp thêm phần quyết định hóa trị hỗ trợ. Việc đào bới tìm kiếm thấy hạch canh gác bởi hình ảnh và bằng máy gamma probe dò tìm) và sinh thiết hạch canh gác là quan tiền trọng. Nếu hạch canh chừng bị di căn thì quan trọng phải nạo hạch vùng, nếu hạch canh gác không xẩy ra di căn thì kĩ năng chưa bị di căn hạch vùng, đề nghị không duy nhất thiết triển khai nạo hạch vùng nhằm tránh những biến triệu chứng không nên thiết.Xạ hình hạch canh dữ thường được vận dụng trong ung thư vú với ung thư khoang miệng, hầu họng.Ung thư vú: Ung thư vú di căn hạch nách là 1 yếu tố tiên lượng quan liêu trọng. Tuy nhiên đối với những khối u form size ≤ 2 cm, lâm sàng không phát hiện hạch nách thì kỹ năng di căn hạch nách vẫn có nhưng Phát hiện hạch canh gác bằng đồng nguyên khối vị phóng xạ là phương thức tiêm một dung dịch phóng xạ trên vùng bao gồm khối u, kế tiếp thuốc phóng xạ sẽ di chuyển đến hạch canh chừng và bị bắt giữ trên đây. Dung dịch phóng xạ hay sử dụng như: Tc-99m SC (sulphur colloid) cùng Tc-99m nanocolloid đã phát ra tia gamma được phát hiện nay trên sản phẩm công nghệ dò kiếm tìm tia gamma. Bài toán XHHCG hoàn toàn có thể được triển khai cùng ngày với mổ xoang hoặc trong buổi chiều trước thời gian ngày phẫu thuật. Ung thư khoang miệng và hầu họng:  Di căn hạch vùng cổ là trong số những yếu tố đặc biệt quan trọng trong tiên lượng ung thư khoang miệng cùng hầu họng. Có khoảng 20-40% di căn hạch cổ vi thể khi làm cho giải phẫu bệnh. Bởi vì vậy, câu hỏi phát hiện và sinh thiết, làm giải phẫu dịch hạch canh gác trong ung thư khoang miệng và hầu họng sẽ lựa chọn lọc đúng đắn những bệnh dịch nhân hữu dụng cho vấn đề nạo hạch chọn lọc (nếu di căn hạch canh gác) cũng giống như bảo tồn, không nhất thiết phải nạo hạch mang đến những bệnh nhân không tồn tại di căn hạch canh gác, dựa vào vậy sẽ tránh được những biến bệnh khi nạo hạch cổ cùng giảm chi phí. Xạ hình cùng dò tìm hạch canh dữ trong một số trong những loại ung thư khác như: melanoma, ung thư con đường tiêu hóa (dạ dày, thực quản), ung thư mặt đường niệu dục (tiền liệt tuyến) sẽ được chứng tỏ là có giá trị. 

3. Tổng kết

Đồng vị phóng xạ nói thông thường hay dung dịch phóng xạ nói riêng được áp dụng trong nhiều lĩnh vực của y học, nhất là đối với siêng ngành ung bướu.  fan bệnh và người thân trong gia đình trong mái ấm gia đình cần trang bị cho mình những kiến thức cơ phiên bản về các phương pháp chẩn đoán căn bệnh có liên quan đến bức xạ. Nhờ vào đó, việc điều trị với chẩn đoán ung thư bằng đồng đúc vị phóng xạ vẫn đạt kết quả tốt nhất. Đồng thời giảm thiểu những ảnh hưởng không tốt có thể gây ra bởi bức xạ cho bản thân fan thực hiện, cũng như người thân xung quanh. 

Phụ lục: 

Bảng 1: những thuốc phóng xạ hay được sử dụng trong ghi hình trên trang bị gamma camera, SPECT và SPECT/CT <11>


Chuyên mục: Y tế sức khỏe